[Lost in Translation] Çeviri Yapmak Zor Zanaat!

Japonca’dan diğer dillere çeviri yaparken, özellikle, Japonca dışı (buna Çince’yi de katabiliriz) kelimelerde özellikle Japonların “l” ve “r” için sadece リ (ri), ロ (ro), ル (ru), ラ (ra), ve レ (re) karakterlerini kullanıyor olmaları çevirmenleri özellikle l ve r’nin ayırt edilemediği ki buna Çeviride Kaybolmak ya da bilinen adıyla Lost in Translation deniyor, ortaya kimi zaman hatalı, çoğu zaman da kendisinden emin olunamayan çeviriler ortaya çıkmasına neden oluyor.

Örneğin;
レディー (Redii)  Lady (Leydi)
レディー (Redii)  Ready (Hazır)

Neyse ki çevirilerimizde bu zamana kadar Shinji’nin scanlationlarını kullandık, içimiz rahat diyebiliyor muyuz? Belki, bir nebze ama o da insan, herkes hata yapabiliyor. Hataları değil de sadece Katakanadan Romajiye çeviri yaparken, bunun ne denli meşakkatli bir iş olduğunu göstermek için Captain Tsubasa’dan bir örnek vermek istiyorum.

Gino Hernandez

İtalya’nın müthiş kalecisi, Perfect Keeper Hernandez’in ismini genelde bu şekilde öğrendik. İsim söz konusu olduğunda, insan genellikle ilk gördüğü ve duyduğunun doğru olduğunu kabulleniyor ve sonradan ortaya çıkan diğer alternatifler pek de makul gelmiyor. Ancak mesela Data Book olarak ortaya çıkan “3109 Nichi Zenkiroku”da isim Zino Hernandez şeklinde geçmektedir ki bu da doğrudur, çünkü Gino’nun ismindeki ジ karakteri Zi diye de okunmaktadır.



Pekâlâ işte size aklınızın karışması ve hangisinin en makul çeviri olduğuna karar vermeniz için ileri açıklamalar:

Gino
Türkiye’deki forumlarda bu şekilde gördük, Shinji’nin çevirilerinde isim bu şekilde geçtiği için biz de aynen bıraktık ve millet de Gino olarak görmeye devam etti.

Zino
Kimi manga tutkunları için “Data Book”ta yazanlara sorgusuz itaat, manga ibadetinin olmazsa olmazlarındandır. Bu nedenle kimilerimiz de ismin doğrusunun bu şekilde olduğunu savunup dururlar.

Dino
İlk karakter “Di” şeklinde de okunmaktadur. Yani, isim pekâlâ Dino şeklinde de çevrilebilir. Hatta, CT’deki bu karakterin, İtalyanların meşhur kalecisi Dino Zoff baz alınarak yaratılmış olduğu düşünülecek olursa, Dino şeklinde çevrilmesi hiç de yanlış durmuyor, hatta diğer ikisine göre çok daha mantıklı değil mi?

Daha fazla Lost in Translation durumu görmek ister misiniz?

Hernandez ismi Hernandes olarak da çevrilebilir. Bu durumda ortaya epey bir alternatif çıkıyor.

ジノ – 3 farklı şekilde

ヘルナンデズ – 2 farklı şekilde çevrilebiliyor.

Basit bir matematikle 3x2, 6 değişik çeviri şekli ortaya çıkabiliyor.

Gino Hernandez
Gino Hernandes
Zino Hernandez
Zino Hernandes
Jino Hernandez
Jino Hernandes

...

Kaldı ki daha bir de farklı ülkelerdeki farklı yazımları/çevirileri mevcut. Örneğin, Hernandez isminin, “Hernández, Hernándes, Fernándes, Fernández…” gibi çeşitlemeleri mevcut.

Bunları ne diye söyledim?
Çeviri işi hakikaten yorucu, uğraştırıcı, zaman alıcı bir iş (elbette bu işi ciddiye alarak yapanları kastediyorum), manga ya da anime, film ya da müzik, her ne olursa olsun çeviri yapan insanlara büyük saygı duyuyorum, saygı duymamız gerekiyor. ^_^

Bu kadar da takılmamak lazım tabiki en orjinal olan en doğrusu en güzelidir ama bir harf farkına da takılmaya değmez oynumuza, mangamıza bakalım derim. Çevirmenliğin ne denli zor olduğunu da bilirim, bir süre öncesine kadar film çevirileri yapardım ne kafam kalırdı ne de beynim